Prostatit nedir?
Prostatit, prostat bezinin iltihaplanmasıdır. Prostat, erkeklerde mesanenin altında yer alan ve idrar yolunu çevreleyen bir bezdir; iltihaplandığında ağrıya ve idrar yapma şikâyetlerine yol açabilir.
Prostatit her yaştaki erkekte görülebilir; yaşla sıklaşan prostat büyümesinin aksine genç ve orta yaştaki erkeklerde de sık karşılaşılan bir durumdur. Bazı türleri bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanırken, bazılarında enfeksiyon saptanmaz. Prostatın yaşla büyümesi için prostat büyümesi sayfasına bakabilirsiniz.
Prostatit türleri
Akut bakteriyel prostatit
Bakterilerin neden olduğu, ani başlayan ve ateş, titreme gibi genel belirtilerle seyreden enfeksiyondur.
Kronik bakteriyel prostatit
Prostatta uzun süre devam eden ya da tekrarlayan bakteriyel enfeksiyondur; tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarıyla kendini gösterebilir.
Kronik prostatit / kronik pelvik ağrı sendromu
En sık görülen türdür. Belirgin bir enfeksiyon saptanmadan, aylarca süren kasık ve makat çevresi ağrısı ile idrar şikâyetleri görülür.
Belirti vermeyen prostatit
Herhangi bir şikâyete yol açmaz; başka bir nedenle yapılan incelemelerde tesadüfen saptanır.
Prostatit belirtileri nelerdir?
Belirtiler prostatitin türüne göre değişir ve kişiden kişiye farklılık gösterir. En sık görülenler şunlardır:
Prostatite ne yol açar?
Bakteriyel prostatit, idrar yollarındaki bakterilerin prostata ulaşmasıyla gelişir. Kronik pelvik ağrı sendromunda ise tek bir neden bulunmaz; iltihap, pelvik taban kaslarındaki gerginlik, sinir sistemi ve stres gibi birden fazla etkenin rol oynadığı düşünülür.
Gündelik alışkanlıklar da önemlidir. Yaz aylarında havuzdan ya da denizden çıktıktan sonra kurulanmak yerine ıslak mayoyla güneşin altında kurumayı beklemek sık yapılan bir hatadır. Islak mayoyla uzun süre kalmak, prostat ve idrar yollarında ani ısı değişimine yol açarak bakterilere zemin hazırlayabilir ve prostat iltihabı riskini artırabilir.
Prostatit nasıl teşhis edilir?
- Öykü ve muayeneŞikâyetlerin ne zaman başladığı ve nasıl seyrettiği sorulur; karın, genital bölge ve gerekirse parmakla rektal muayene ile prostat değerlendirilir.
- İdrar tahlili ve kültürİdrarda iltihap ve bakteri araştırılır; bakteri üretilirse uygun antibiyotik belirlenir.
- Gerekirse ek testlerKronik vakalarda prostat masajı sonrası idrar ya da meni kültürü, ultrason ile idrar sonrası kalan idrar ölçümü yapılabilir.
- PSA'nın yorumlanmasıProstatit PSA değerini geçici olarak yükseltebilir. Bu nedenle iltihap döneminde ölçülen yüksek PSA, tedavi sonrasında tekrar değerlendirilir. Ayrıntılar için prostat kanseri sayfasına bakabilirsiniz.
Prostatit tedavisi
Tedavi, prostatitin türüne göre planlanır:
- Bakteriyel prostatit: Kültür sonucuna göre uygun antibiyotik verilir. Prostat dokusuna ilacın ulaşması zor olduğundan tedavi süresi genellikle birkaç haftadır; kronik bakteriyel prostatitte daha uzun sürebilir. İlaçları belirtiler geçse bile önerilen süre boyunca kullanmak önemlidir.
- Kronik pelvik ağrı sendromu: Tek bir tedavi yerine kişiye göre birleştirilen yaklaşımlar uygulanır: idrar yolunu gevşeten ilaçlar, ağrı ve iltihap giderici ilaçlar, pelvik taban fizyoterapisi ve stres yönetimi bunlar arasındadır.
- Destekleyici önlemler: Ilık oturma banyosu, uzun süre oturmaya ara verme, yeterli sıvı alımı; kafeinli, alkollü, gazlı içecekleri ve acılı yiyecekleri azaltma şikâyetleri hafifletebilir.
Kronik prostatitte şikâyetler zaman zaman alevlenip azalabilir; tedaviye yanıt kişiden kişiye değişebilir. Uygun tedavi muayene ve test sonuçlarına göre belirlenir.
Prostatitten korunmak için öneriler
- Denizden veya havuzdan çıktıktan sonra ıslak mayoyla güneşte kurumayı beklemeyin; kurulanıp kuru bir şortla üstünüzü değiştirin.
- Gün içinde yeterli su için ve idrarınızı uzun süre tutmayın.
- Uzun süre oturarak çalışıyorsanız düzenli aralarla kalkıp hareket edin.
- Kafeinli, alkollü ve gazlı içecekleri ölçülü tüketin.
- İdrar yolu enfeksiyonu belirtilerinde tedaviyi doktorunuzun önerdiği şekilde tamamlayın.
Doktorunuzdan dinleyin
Kısa video anlatımlar. Videolar YouTube Shorts üzerinden, yalnızca tıkladığınızda yüklenir.
Islak mayoyla güneşlenmek ve prostat iltihabıMerak edilenler
Islak mayoyla güneşlenmek prostatite neden olur mu?
Islak mayoyla uzun süre kalmak, prostat ve idrar yollarında ani ısı değişimine yol açarak bakterilere zemin hazırlayabilir ve prostat iltihabı riskini artırabilir. Denizden veya havuzdan çıktıktan sonra kurulanıp kuru bir şortla üstünüzü değiştirmeniz önerilir.
Prostatit bulaşıcı mıdır?
Prostatit genellikle cinsel yolla bulaşan bir hastalık olarak kabul edilmez. Ancak bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar prostatite yol açabilir; bu durumda eşin de değerlendirilmesi gerekebilir.
Prostatit PSA'yı yükseltir mi?
Evet, prostat iltihabı PSA değerini geçici olarak yükseltebilir. Bu nedenle iltihap döneminde ölçülen yüksek PSA, tedavinin ardından tekrar değerlendirilir.
Prostatit kısırlık yapar mı?
Bazı hastalarda prostatit sperm kalitesini geçici olarak etkileyebilir. Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan erkeklerde kısırlık değerlendirmesi sırasında bu durum da göz önüne alınır.
Prostatit kansere dönüşür mü?
Prostatitin prostat kanserine dönüştüğü gösterilmemiştir. Ancak her iki durum da benzer şikâyetlere ve PSA yüksekliğine yol açabildiği için ayrımı muayene ve testlerle yapılır.
Kronik prostatit geçer mi?
Kronik prostatitte şikâyetler zaman zaman alevlenip azalabilir. İlaç tedavisi, pelvik taban fizyoterapisi ve yaşam alışkanlıklarındaki değişikliklerle şikâyetler çoğu hastada hafifletilebilir; tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.