İdrarda kan (hematüri) nedir?
İdrarda kanama, biz ürologlar için çok önemli bir konudur. Böbrek, üreter (idrar kanalı) ve mesane (idrar torbası) hastalıklarının pek çoğu kendini ilk bulgu olarak idrarda kanamayla gösterebilir.
Hematüri iki şekilde karşımıza çıkar: idrarın gözle görülür biçimde kırmızı, pembe ya da kahverengi olması (makroskobik hematüri) veya kanın yalnız idrar tahlilinde saptanması (mikroskobik hematüri).
Kırmızı renkli her idrar kan anlamına gelmez; pancar gibi bazı yiyecekler ve bazı ilaçlar da idrarın rengini değiştirebilir, bu ayrım idrar tahliliyle yapılır.
İdrarda kan neden önemsenmeli?
İdrarda kanama, ürologlar için bir anlamda “iyi” bir bulgudur: Hastayı korkuttuğu için çoğu zaman hastalığın erken evresinde doktora getirir. Bu durum özellikle mesane ve böbrek kanserlerinde erken tanı fırsatı sağlar.
İleri yaşta idrarda kanamayla başvuran hastaların bir bölümünde altta yatan neden kanser çıkabilmektedir ve bunların çoğu sigara içen hastalardır. Ülkemiz, sigara tiryakiliğinin yaygın olması nedeniyle mesane (idrar torbası) kanserinin en sık görüldüğü ülkelerden biridir. İleri yaştaysanız ve sigara içiyorsanız, idrarınızda gördüğünüz kanama ihmal edilmemelidir.
Kanamanın kendiliğinden durması, nedenin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
İdrarda kan neden olur?
Kan sulandırıcı ilaç kullanmak kanamayı kolaylaştırabilir; ancak bu ilaçları kullanan kişilerde de idrarda kanın nedeninin ayrıca araştırılması önerilir.
İdrarda kan nasıl değerlendirilir?
- Ayrıntılı öykü (anamnez)Yaş, sigara kullanımı, herhangi bir kimyasal maddeyle temas, kanamaya ağrının eşlik edip etmediği ve taş öyküsü sorgulanır.
- İdrar tahliliKanın gerçekten idrarda olup olmadığına ve enfeksiyon bulgusuna bakılır; gerekirse idrar kültürü istenir.
- UltrasonBasit bir ultrasonla böbrek, mesane ve taş hastalıklarının birçoğunun tanısı konabilir.
- İleri tetkiklerGerekli görülürse bilgisayarlı tomografi (BT ürografi) ve mesanenin içinin ince bir kamerayla incelendiği sistoskopi yapılabilir.
Hangi tetkiklerin gerekeceği yaşa, risk etkenlerine ve ilk bulgulara göre muayenede belirlenir.
İdrarda kan nasıl tedavi edilir?
İdrarda kanın kendisi değil, ona yol açan neden tedavi edilir.
Enfeksiyonda uygun antibiyotik, taş hastalığında taşın boyutuna ve yerine göre izlem ya da taş tedavisi, tümörlerde ise tümörün türüne ve evresine göre cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelir.
Ayrıntılı bilgi için: böbrek taşı, sistit, mesane kanseri, böbrek tümörü.
Ne zaman acil başvurmalı?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için muayene gerekir.
Doktorunuzdan dinleyin
Kısa video anlatımlar. Videolar YouTube Shorts üzerinden, yalnızca tıkladığınızda yüklenir.
İdrarda kan neden ürologlar için “iyi” bir haber?
İdrarda kanama hangi hastalıkların belirtisi olabilir?Merak edilenler
İdrarımda bir kez kan gördüm, sonra geçti; yine de doktora gitmeli miyim?
Evet. İdrarda kanama birçok hastalığın ilk bulgusu olabileceği için tek seferlik olsa da değerlendirilmelidir. Kanamanın kendiliğinden durması, nedenin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
İdrarda kan her zaman kanser belirtisi midir?
Hayır. İdrarda kanın enfeksiyon ve taş hastalığı gibi pek çok nedeni vardır. Ancak özellikle ileri yaşta ve sigara içenlerde mesane ve böbrek kanserleri de neden olabileceği için ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Ağrı olmadan görülen idrarda kan neden önemlidir?
Ağrıyla birlikte olan kanama sıklıkla taş hastalığını düşündürür. Ağrının eşlik etmediği, gözle görülen kanama ise özellikle ileri yaşta ve sigara içenlerde mesane tümörü açısından araştırılmalıdır.
Sigara içiyorum ve idrarımda kan gördüm; beklemeli miyim?
Ülkemiz, sigara tiryakiliğinin yaygın olması nedeniyle mesane (idrar torbası) kanserinin en sık görüldüğü ülkelerden biridir. İleri yaştaysanız ve sigara içiyorsanız, idrarda gördüğünüz kanamanın nedeni araştırılmalıdır.
İdrarda kan için nasıl bir değerlendirme yapılır?
Önce yaş, sigara kullanımı, kimyasal madde teması ve ağrının eşlik edip etmediği gibi bilgileri içeren ayrıntılı bir öykü alınır. Ardından basit bir ultrasonla birçok hastalığın tanısı konabilir; gerekirse ileri tetkikler planlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.