İdrar kaçırma nedir?
İdrar kaçırma (inkontinans), istem dışı idrar kaybıdır. Özellikle kadınlarda sık karşılaşılan bir sorundur; erkeklerde ise prostat ameliyatlarından sonra sık görülür.
İdrar kaçırma yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul edilmemelidir; günlük yaşamı ve sosyal hayatı kısıtlayabildiği için değerlendirilmesi önerilir.
İdrar kaçırmanın türleri
İdrar kaçırmanın tipleri vardır ve hangi tipte olduğu, ayrıntılı bir öyküyle (anamnez) büyük ölçüde anlaşılabilir. Tedavi de buna göre şekillendirilir.
İdrar kaçırma neden olur?
- Çok sayıda doğum: Özellikle çoklu doğumlardan sonra idrarı tutan kaslarda ve pelvik tabanda gevşeme görülebilir; kaçırmaya organ sarkması da eşlik edebilir.
- Prostat cerrahisi: Erkeklerde prostat ameliyatlarından sonra sık karşılaşılan bir durumdur.
- Menopoz: Hormon değişiklikleri idrar yolu dokularını etkileyebilir.
- Fazla kilo, kronik öksürük ve kabızlık: Karın içi basıncı artırarak stres tipi kaçırmayı kolaylaştırabilir.
- Nörolojik hastalıklar, şeker hastalığı ve bazı ilaçlar: Mesanenin kontrolünü etkileyebilir.
- İdrar yolu enfeksiyonu: Geçici sıkışma ve kaçırmaya yol açabilir. Bkz. sistit.
İdrar kaçırma nasıl değerlendirilir?
- Ayrıntılı öykü (anamnez)Kaçırmanın ne zaman ve hangi durumlarda olduğu sorgulanır; bu, kaçırmanın türü hakkında fikir verir.
- Fizik muayeneTedaviye başlamadan önce, özellikle kadın hastalarda, kaçırmaya eşlik eden organ sarkması ya da pelvik tabanda gevşeme olup olmadığı muayeneyle tespit edilir.
- İdrar tahlili ve ultrasonEnfeksiyon araştırılır; idrar yaptıktan sonra mesanede kalan idrar miktarı ölçülebilir.
- İşeme günlüğü ve ürodinamiBirkaç gün boyunca tutulan işeme günlüğü yol gösterir. Gerekli görülürse mesanenin basıncını ve işlevini ölçen ürodinamik inceleme yapılır.
İdrar kaçırma tedavi seçenekleri
Pelvik taban egzersizleri ve yaşam düzenlemeleri
Pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizler, kilo verme, sıvı alımının düzenlenmesi ve mesane eğitimi, özellikle hafif durumlarda ilk basamakta önerilir.
İlaç tedavisi
Sıkışma tipi idrar kaçırmada mesanenin aşırı kasılmasını azaltan ilaçlar kullanılabilir.
Kalıcı dolgu uygulaması
İdrarı tutmayı sağlayan kasın çevresine kalıcı dolgu maddesi uygulanarak kasın desteklenmesi amaçlanır. Doğum sonrası kadınlarda ve prostat cerrahisi sonrası erkeklerde, uygun hastalarda değerlendirilen seçeneklerden biridir. Etkisi ve kalıcılığı kişiden kişiye değişebilir; uygulamanın tekrarlanması gerekebilir.
Askı (sling) ameliyatları
Kadınlarda stres tipi idrar kaçırmada idrar kanalının altına destek yerleştirilen askı ameliyatları uygulanabilir. Her cerrahi yöntem gibi kendine özgü riskleri vardır.
Prostat ameliyatı sonrası cerrahi seçenekler
Prostat ameliyatı sonrası kalıcı idrar kaçırmada erkek askı ameliyatları ve yapay idrar sfinkteri de seçenekler arasındadır.
Hangi yöntemin uygun olduğu kaçırmanın türüne, şiddetine ve kişinin genel durumuna göre muayenede belirlenir; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Doğum ve prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırma
Çok doğum yapan kadınlarda ve prostat ameliyatı geçiren erkeklerde idrar kaçırma sık görülür. Geçmişte bu hastalarda çoğunlukla askı ameliyatları uygulanıyordu; günümüzde uygun hastalarda idrarı tutan kası destekleyen kalıcı dolgu uygulamaları da seçenekler arasında yer alıyor.
Prostat ameliyatından sonraki ilk aylarda görülen idrar kaçırma zamanla azalabileceğinden, bu dönemde genellikle pelvik taban egzersizleriyle izlem önerilir. Kaçırma sürerse diğer tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Her tedavi yönteminin kendine özgü riskleri vardır; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Doktorunuzdan dinleyin
Kısa video anlatımlar. Videolar YouTube Shorts üzerinden, yalnızca tıkladığınızda yüklenir.
İdrar kaçırmada tedaviye nasıl başlanır?
Doğum ve prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırmaMerak edilenler
İdrar kaçırma yaşlanmanın doğal bir sonucu mu?
İdrar kaçırma yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul edilmemelidir; günlük yaşamı ve sosyal hayatı kısıtlayabildiği için değerlendirilmesi önerilir.
İdrar kaçırma şikâyetiyle başvurduğumda tedaviye nasıl başlanır?
Önce ayrıntılı bir öykü alınır; idrar kaçırmanın tipleri vardır ve öykü bu konuda fikir verir. Özellikle kadınlarda, kaçırmaya eşlik eden organ sarkması ya da pelvik taban gevşekliği olup olmadığı fizik muayeneyle değerlendirilir ve tedavi buna göre şekillendirilir.
Doğumdan sonra idrar kaçırıyorum; askı ameliyatından başka seçenek var mı?
Pelvik taban egzersizleri, yaşam düzenlemeleri ve bazı durumlarda ilaç tedavisi seçenekler arasındadır. Uygun hastalarda idrarı tutan kası destekleyen kalıcı dolgu uygulaması da değerlendirilebilir. Hangisinin uygun olduğu kaçırmanın türüne ve muayene bulgularına göre belirlenir.
Prostat ameliyatından sonra idrar kaçırıyorum; ne yapılabilir?
Prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırma sık karşılaşılan bir durumdur. İlk aylarda pelvik taban egzersizleriyle izlem önerilir. Kaçırma sürerse kalıcı dolgu, erkek askı ameliyatı veya yapay idrar sfinkteri gibi seçenekler kişinin durumuna göre değerlendirilir.
Pelvik taban (Kegel) egzersizleri işe yarar mı?
Pelvik taban egzersizleri, özellikle stres tipi idrar kaçırmada ilk basamakta önerilen yöntemlerdendir. Egzersizlerin doğru kaslarla ve düzenli yapılması gerekir; etkisi genellikle birkaç hafta içinde ortaya çıkar ve kişiden kişiye değişir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.