Varikosel nedir?
Varikosel, testis toplardamarlarının anormal şekilde genişlemesidir. En basit anlatımıyla, bacaklarda gördüğümüz varisli damarların testisteki karşılığıdır.
Erkeklerin yaklaşık yüzde on beşinde görülen varikosel genellikle genç yaşlarda başlar ve zamanla ilerleyebilir. Çoğunlukla sol tarafta ortaya çıkar. Tanısı genellikle bir üroloji uzmanı tarafından konur.
Varikosel kısırlığa neden olur mu?
Damarlar genişlediği için testise gelen kan miktarı artar; bu da bölgedeki sıcaklığı yükseltir. Testisler yaklaşık 33 derecede kaliteli sperm üretir. Sıcaklık vücut ısısı olan 36–37 dereceye yaklaştığında sperm kalitesinde düşme meydana gelir ve bu durum kısırlığa yol açabilir.
Varikosel; spermin hareketliliğini ve canlılığını olumsuz etkileyebilir, testisin küçülmesine ve bazı erkeklerde erkeklik hormonu (testosteron) düzeyinde azalmaya neden olabilir. Bu yüzden erkek kısırlığının sık görülen ama kolayca gözden kaçan nedenlerinden biridir.
Varikoseli olan her erkekte kısırlık görülmez. Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşıyorsanız erkek kısırlığı sayfasında değerlendirme sürecini bulabilirsiniz.
Varikosel belirtileri nelerdir?
Varikosel bazı erkeklerde hiçbir şikâyete yol açmaz ve muayenede ya da kısırlık araştırması sırasında fark edilir. Belirti verdiğinde en sık şunlar görülür:
Varikosel nasıl teşhis edilir?
- MuayeneDamar genişlemesi elle muayeneyle değerlendirilir. Muayene genellikle ayakta yapılır; hastadan ıkınması istenerek damarların dolması gözlenir.
- Skrotal renkli Doppler ultrasonografiTestis damarlarının genişliği ve damar içindeki geri kaçış ultrasonla gösterilir; testis boyutları da ölçülür.
- Meni analiziÇocuk sahibi olma planı olan ya da kısırlık şikâyetiyle başvuran hastalarda sperm sayısı, hareketliliği ve şekli değerlendirilir.
- Gerekirse hormon testleriBulgulara göre testosteron ve diğer hormon düzeylerine bakılır.
Varikosel tedavisi
Varikosel tedavisi mümkün olan bir rahatsızlıktır. Tedavi kararı genellikle şikâyetlere, testis boyutuna ve sperm değerlerine göre verilir. Başlıca tedavi nedenleri şunlardır:
- Ağrı: Testislerde ağrı, ağırlık hissi ya da rahatsızlık.
- Kısırlık: Sperm üretimi ve kalitesinin olumsuz etkilenmesi.
- Testis büyüklüğünde azalma: Testis boyutunda küçülme, özellikle gençlerde testis gelişiminin geri kalması.
Takip
Şikâyet yaratmayan, sperm değerlerini ve testis boyutunu etkilemeyen varikoselde düzenli kontrollerle izlem uygulanabilir.
Mikrocerrahi ile onarım
Kasık bölgesinden yapılan küçük bir kesiyle, mikroskop altında genişlemiş damarlar bağlanır. İşlem yaklaşık 30–60 dakika sürer; hasta genellikle aynı gün taburcu olur.
Embolizasyon
Genişlemiş damarın, damar içinden ilerletilen ince bir kateterle girişimsel radyoloji yöntemiyle tıkanmasıdır.
Destekleyici tedavi
İlaçlar varikoseli ortadan kaldırmaz; ağrıyı hafifletmek için ağrı kesiciler ve destekleyici iç çamaşırı önerilebilir.
Her tedavi seçeneğinin kendi riskleri ve avantajları vardır; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir. Size uygun yöntem muayenede belirlenir.
Varikosel ameliyatı sonrası nelere dikkat edilmeli?
- Doktor talimatları: Size verilen ilaç ve bakım talimatlarına uyun; ağrı kesicileri önerildiği şekilde kullanın.
- Yara bakımı: Kesi yerini temiz ve kuru tutun; pansuman ve banyo için size söylenen zamana uyun.
- İstirahat ve hareket: İlk günlerde dinlenin; ağır kaldırma ve zorlayıcı spor için doktorunuzun belirttiği süreyi bekleyin.
- Belirtileri izleme: Artan şişlik, kızarıklık, akıntı ya da ateş gibi durumlarda doktorunuza başvurun.
- Sperm testleri ve kontroller: Spermin yeniden üretilmesi yaklaşık üç ay sürdüğü için sperm değerlerindeki değişiklik genellikle ameliyattan üç ay ve sonrasında yapılan kontrollerle değerlendirilir.
Doktorunuzdan dinleyin
Kısa video anlatımlar. Videolar YouTube Shorts üzerinden, yalnızca tıkladığınızda yüklenir.
Varikosel nedir, neden kısırlığa yol açabilir?İlgili makaleler
Merak edilenler
Varikosel neye engel olur?
Varikosel, testis damarlarının genişlemesiyle bölgede sıcaklığı artırır. Bu durum sperm üretimini ve kalitesini, dolayısıyla üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir; bazı hastalarda testis küçülmesine ve testosteron azalmasına da yol açabilir.
Varikosel nasıl anlaşılır?
Testiste ağrı veya ağırlık hissi, ayakta uzun süre kalınca artan rahatsızlık, skrotumda şişlik ya da görülebilen damar genişlemesi varikoseli düşündürebilir. Değerlendirme muayene ve skrotal renkli Doppler ultrasonografi ile yapılır.
Her varikosel ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Ağrı, kısırlık, sperm değerlerinde bozulma ya da testiste küçülme yoksa varikosel düzenli kontrollerle izlenebilir. Tedavi kararı muayene ve test sonuçlarına göre verilir.
Varikosel ameliyatı ne kadar sürer?
Mikrocerrahi ile yapılan varikosel ameliyatı yaklaşık 30–60 dakika sürer ve hasta genellikle aynı gün taburcu olur. Süre ve iyileşme kişiden kişiye değişebilir.
Ameliyattan sonra sperm değerleri ne zaman düzelir?
Spermin yeniden üretilmesi yaklaşık üç ay sürdüğü için sperm değerlerindeki değişiklik genellikle üç ay ve sonrasında yapılan kontrollerle değerlendirilir. Ameliyatın sperm değerlerine etkisi kişiden kişiye değişebilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.